نقرس : علل ، عوامل ریسک ، علائم ، تشخیص

نقرسسلام دکتر ع.ح. سردار خسته نباشيد. ممنون از اين پستتون. ميشه اگه زحمتي نيست در مورد بيماري نقرس هم مطلب بذارين . دكترجان پاي مادرم درد ميكنه و نميتونه راه بره (انگشتانش هست) برا همين ميخواستم بدونم ميتونه نقرس باشه . خيلي ممنون . شاد و خرم باشين.
دکتر ع.ح. سردار : سلام دوست نازنینم . امیدوارم حال مادر عزیزتان هر چه زودتر بهبود یابد . قبل از اینکه کاملا وارد این بحث شویم موردی را خاطر نشان میکنم : یک شخص زمانی احتمال دارد که دچار نقرس شده باشد که سابقه درد مفاصل به ویژه در قاعده انگشتان پا داشته باشد . درد در مچ پا و زانو مفاصل بعدی هستند که دچار عارضه نقرسی میشوند . معمولا هر بار نقرس به یک مفصل حمله میکند ، در حالی که در سایر آرتریتها مانند لوپوس سیستمیک و روماتوئید آرتریت ، معمولا حمله به مفاصل متعدد به طور همزمان صورت میگیرد .

نقرس - قسمت اول

نقرس التهاب مفاصل میباشد . افراد مبتلا به نقرس دچار درد شدید و تورم در مفاصل میشوند . اگر عارضه درمان نشود ، حملات نقرسی می تواند به طور فزاینده ای دردناک شود و دفعات آن افزایش یابد. با درمان مناسب ، می توان از پیشرفت بیماری پیشگیری و درد را کنترل کرد .

مفاصل و آرتروز
بدن انسان 206 استخوان دارد که به بدن شکل و قدرت میبخشد . دو استخوان در مفصل به هم ملحق میشوند . در مفاصل ، استخوان ها توسط بافت غضروفی پوشش میابند . مفصل داری مایعی بنام سینویال (synovial fluid) است . این مایع مفصل را لیز میکند .  درست مثل روغن کاری که در موتور ماشینها صورت میگیرد . مایع سینویال اجازه می دهد تا مفاصل حرکت نرم با اصطکاک بسیار کم داشته باشند .

وقتی بافت های مفصلی آسیب ببینند و یا تحت تاثیر یک بیماری قرار گیرند  ، مفاصل ممکن است متورم ، سرخ ، گرم و باعث درد شوند . به این عارضه التهاب مفاصل یا آرتریت میگویند . بیش از 100 نوع مختلف آرتریت وجود دارد. نقرس یک نوع آن است : از هر 20 بیمار آرتریتی یک نفر دچار نقرس میشود . نقرس از کریستالهای اسید اوریک رسوبی در مفاصل حاصل میشود .

علل
پورین (Purine) یک ترکیب شیمیایی است که در تمام سلول های بدن وجود دارد . وقتی سلولها تقسیم و تکثیر میابند ، در بدن به طور مداوم پورین تجزیه میشود . پورین اضافی با ادرار بشکل اسید اوریک از بدن خارج میشود . گاهی اوقات ، ممکن است سطح اسید اوریک در خون به شکل غیر طبیعی بالا رود . این وضعیت هایپراوریسمی (hyperuricemia) نام دارد .

هنگامی که مقدار زیادی اسید اوریک در بدن وجود داشته باشد ، آنها تشکیل کریستال می دهند. این حالت شبیه مخلوط کردن نمک با آب در یک فنجان است: نمک حل میشود و غیر قابل روئیت میگردد . اما اگر نمک بیشتری افزوده شود ، بلورهای نمکی در ته فنجان رسوب میکنند .

در زیر میکروسکوپ ، بلورهای اسید اوریک بشکل تیز و نوک دار دیده میشوند و شبیه سوزن کوچک میباشند . در برخی افراد ، بلورهای اسید اوریک در مفاصل رسوب میکنند . کریستالهای اسید اوریک ممکن است در زیر پوست نیز رسوب تشکیل دهند و بشکل توده ای هستند که گاهی اوقات می توان آنها را لمس کرد . به این حالت توفوس (tophus) میگویند . ( کلیک به تصاویر : 123 )

سیستم ایمنی بدن که وظیفه دفاع بدن در برابر بیماریها را دارد ، متوجه کریستالها میشود و به آنها حمله میکند . این همان چیزی است که باعث درد مفاصل ، تورم در فرد نقرسی میگردد . اسید اوریک اضافی ممکن است در کلیه ها نیز رسوب کرده و باعث ایجاد سنگ کلیه شود .

عوامل خطر
برخی از افراد در معرض خطر بیشتری جهت نیل به سطح بالای اسید اوریک هستند . به ارث بردن بیماری از والدین می تواند یکی از علل نقرس باشد . شش تا ۱۸ درصد بیماران نقرسی ، سابقه خانوادگی دارند.  خوردن بیش از حد غذاهایی که غنی از پورین هستند ، می تواند موجب تولید اسید اوریک بیشتر در بدن شود. غذاهایی که دارای مقدار زیادی پورین هستند عبارتند از  گوشت ، کبد ، کلیه ، مغز حیوانات ، لوبیا خشک ، نخود فرنگی …

زیاده روی در نوشیدن مشروبات الکلی موجب تداخل در توانایی بدن برای زدودن اسید اوریک اضافی میشود و موجب میگردد که سطح اسید اوریک در خون بالا رود . قرار گرفتن دائم در معرض سرب نیز موجب افزایش سطح اسید اوریک در خون می شود . برخی از داروها و اضافه وزن ، خطر ابتلا به نقرس را افزایش میدهد .

قرص های ادرار آور ، دیورتیک نامیده می شود ، آنها در توانایی کلیه ها برای دفع اسید اوریک تداخل ایجاد میکنند . به همین علت سطح اسید اوریک در خون بالا میرود . دیورتیک ها در درمان فشار خون بالا و بیماری قلبی استعمال میشوند . داروهای دیگری مانند لوودوپا (levodopa) ، که به بیماران مبتلا به بیماری پارکینسون تجویز می شود ، و سالیسیلیک ها مانند آسپرین ، نیز می توانند سطح اسید اوریک در خون را افزایش دهند . بیمارانی که سایدوسپورین (cydosporine) مصرف میکنند ، در معرض خطر ابتلا به نقرس هستند . سایدوسپورین دارویی است که معمولا به بیمارانی تجویز میشود  که پیوند عضو نموده اند که از رد عضو جدید جلوگیری کند .

علائم و مراحل
نقرس بر 840 نفر از هر 100،000 شخص تاثیر میگذارد .احتمال بیماری در مردان اندکی بیشتر از زنان است . اولین نشانه نقرس معمولا در اوایل چهل سالگی شروع میشود . سطح بالای اوریک معمولا موجب بروز علائم نمیشود .

نشانه ها وقتی شروع میشود که کریستالهای اوریک در بافتهای بدن ، زیر پوست ، مفاصل  و کلیه ها رسوب کنند . در بسیاری از بیماران نقرسی ، اولین علامت با درد ، قرمزی ، تورم و حساس شدن انگشت شست پا شروع میشود . این وضعیت پاداگرا (podagra) نامیده میشود . از هر چهار بیمار سه نفر دچار این عارضه میشوند . مفاصلی که غالبا درگیرند عبارت از غوزک پا ، پاشنه پا ، زانو ، مچ ، انگشتان و آرنج  هستند .

حملات التهابی در مفاصل معمولا در چند روز خود بخود بهبود میابند . هر چقدر عارضه طولانی مدت گردد ، حملات نقرسی ممکن است شدیدتر شده  و دفعات آن افزایش یابد لذا بیمار نیاز به درمان دارد . نقرس اگر درمان نشود ، می تواند شخص را ناتوان و لنگ کند . با این حال به دلیل وجود روشهای درمانی ، بیشتر بیماران به این مرحله نمیرسند .

آخرین مرحله نقرس توفاشس (tophaceous) است . در این مرحله مفاصل می توانند برای همیشه آسیب ببیند و آسیب کلیوی ممکن است برگشت ناپذیر باشد .

تشخیص
پس از گرفتن شرح حال پزشکی و انجام معاینه کامل فیزیکی ، دکتر ممکن است آزمایش خون جهت سطح اسید اوریک در خون را برای بررسی تجویز کند . ممکن است از مایع مفصل تحت بی حسی موضعی نمونه گرفته شود تا آسیب شناس در زیر میکروسکوپ آنرا بررسی نماید .

اگر پاتولوژیست از مایع مفصلی هیچ گونه کریستالی را کشف نکند ، ممکن است یکی از توفیها (tophi) را که بشکل توده زیر پوستی است با جراحی برداشته شود تا توسط آسیب شناس جهت کشف کریستالهای اوریکی مورد بررسی قرار گیرد . گاهی اوقات عکس برداری (رادیولوژی) ، وجود کریستالهای اوریک در مفاصل و هر گونه آسیب استخوانی ناشی از التهاب را میتواند نشان دهد .

لازم به ذکر است که اکثر مردم با هایپراوریسمی فاقد علائم آرتریتی ، مانند تورم ، قرمزی ، درد ، و حساس شدن مفصل هستند . از سویی طی حمله حاد ، سطح اوریک در خون همواره بالا نیست . به همین دلیل است که جهت تست ، مایع مفصل مبتلا  و یا قطعه کوچکی از توفوس لازم است.

ادامه دارد

 

About these ads

Posted on مه 18, 2010, in کل مطالب, پزشکی به زبان ساده. Bookmark the permalink. 14 دیدگاه.

  1. تغذيه مناسب در بيماري نقرس

    نقرس بيماري است كه خود را با افزايش اسيداوريك خون، التهاب دردناك مفاصل، رسوب كريستال‌هاي اورات سديم و سنگ‌هاي كليوي اسيداوريكي نشان مي‌دهد.

    تغذيه مناسب در بيماري نقرس

    نقرس بيماري است كه خود را با افزايش اسيداوريك خون، التهاب دردناك مفاصل، رسوب كريستال‌هاي اورات سديم و سنگ‌هاي كليوي اسيداوريكي نشان مي‌دهد.

    طبق آمار موجود، از هر 1000 مرد حدود 7 نفر و از هر 1000 زن حدود 1 نفر به اين بيماري مبتلا مي‌شوند. ميزان بروز اين بيماري در مردان، با ميزان اسيداوريك خون ارتباط دارد، بطوري كه با اسيد اوريك كم‌تر از 7 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر، ميزان اين بيماري به 1/0 و با اسيد اوريك بالاي 9 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر، ميزان بروز اين بيماري به 5 درصد مي‌رسد. مقدار طبيعي اسيداوريك در خانم‌ها بين 6 ـ 6/2 و در آقايان 2/7 ـ 5/3 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر است.

    نقرس در اثر توليد بيش از حد يا دفع كم‌ترازحد اسيد اوريك (يا هر دو) بوجود مي‌آيد. از ميزان600 تا 700 ميلي‌گرم اسيد اوريكي كه روزانه دفع مي‌شود، يك سوم از رژيم غذايي (پورين موجود در مواد غذايي مصرفي) و دو سوم از منابع داخلي بدن حاصل مي‌شود.

    10 درصد موارد نقرس بر اثر توليد بيش از حد اسيداوريك و 90 درصد آن بر اثر كاهش دفع اسيداوريك است. برخي از داروها و اختلالات و بيماري‌ها هم مي‌توانند عامل افزايش غلظت ‌اسيد اوريك باشند. داروهايي كه مي‌توانند در اين زمينه نقش داشته باشند عبارتند از: مصرف طولاني مدت و زياد داروهاي مُدر، لوودوپا، اسيد نيكوتينيك،‌ پيرازيناميد و … . مصرف الكل و مشروبات الكلي نيز از عوامل افزايش اسيد اوريك خون مي‌باشد.

    از اختلالاتي كه مي‌تواند منجر به افزايش اسيداوريك خون شود، مي‌توان به لوسمي‌ها (سرطان خون)، لنفوم، نارسايي كليه، گرسنگي‌هاي طولاني و مفرط، چاقي، مسموميت با سرب و … اشاره كرد.

    شايع‌ترين علامت بيماري نقرس در كنار افزايش سطح اسيداوريك خون، التهاب مفصلي دردناك است. همان طور كه گفته شده، معمولا به صورت درد در مفاصل اندام تحتاني و در درجه اول انگشت شست پاست كه البته ساير نقاط بدن به ترتيب شيوع، بعد از مفصل انگشت شست پا، مي‌تواند مچ پا،‌ پاشنه‌ها، زانوها، مچ انگشتان دست‌ها و آرنج باشد.

    درمان تغذيه‌اي

    همانطور كه گفته شد، نقرس يك ناهنجاري در متابوليسم پورين است كه علامت مشخصه آن سطوح غيرطبيعي و بالاي اسيد اوريك خون و رسوب اورات سديم در بافت‌هاي نرم و استخواني نظير مفاصل، غضروف‌ها و تاندون‌ها است. بنابراين يكي از مهم‌ترين مسايل در رژيم غذايي اين بيماري، اعمال برخي محدوديت‌ها در دريافت پورين غذايي، خصوصا در مرحله حاد بيماري است.

    رژيم محدود از پورين به عنوان يك كمك فرعي براي درمان دارويي جهت كاهش ترشح اسيد اوريك تا ميزان 200 تا 400 ميلي گرم در روز مي‌تواند كمك كننده باشد (همان طور كه گفته شد حدود 700- 600 ميلي‌گرم اسيد اوريك از يك فرد عادي روزانه دفع مي‌شود) و ميزان سطح اوريك را تا 1 ميلي‌گرم در دسي‌ليتر پايين مي آورد.

    در رژيم محدود از پورين، دريافت پورين روزانه به حدود 150-120 ميلي‌گرم در مقايسه با دريافت معمولي آن كه 1000-600 ميلي‌گرم در روز است، کاهش مي يابد. اين رژيم به عنوان يك عامل كمكي در بيماري نقرس و ساير ناهنجاري‌هاي موثر بر متابوليسم پورين تجويز مي‌شود و براي پايين آوردن سطح اوريك در بدن طراحي شده است.

    در اين رژيم، منابع غذايي سرشار از پورين نظير جگر، مغز، دل و قلوه و کله پاچه گوسفند، مخمر(ماءالشعير) ، عصاره گوشت، اندام‌هاي غده‌اي، ماهي و غذاهاي دريايي، گوشت، لوبيا، نخود، زردچوبه، قارچ، گل كلم و اسفناج با توجه به شرايط بيمار محدود مي‌شود. مصرف اين غذاها در طي حمله حاد نقرس، مجاز نمي‌باشد و هنگامي‌كه مرحله حاد فروكش مي‌كند، فرد مجاز به مصرف يك سهم غذايي 60 گرمي ‌از اين غذاها خواهد بود.

    بيماران مي‌توانند غذاهايي را كه اساسا عاري از پورين است به دلخواه مصرف نمايند. اين غذاها عبارتند از: نان و غلات، شير و فرآورده‌هاي لبني، تخم‌مرغ ، ميوه‌ ها ،‌ سبزي ها و نوشيدني‌هاي غير الكلي.

    مصرف روزانه ي پروتئين به حدود 8/0 گرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن محدود مي‌شود. ميزان مصرف پروتئين يك فرد عادي حدود 1 گرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن است. مثلا يك فرد 70 كيلوگرمي‌به 70 گرم پروتئين نياز دارد. مصرف روزانه گوشت نبايد از 120-90 گرم بيش‌تر باشد.

    براي افزايش دفع اسيد اوريك لازم است، بيماران رژيم غذايي سرشار از كربوهيدرات (مثل نان، برنج، ماكاروني، غلات و …) و كم‌چربي داشته باشند و خصوصا در وعده‌ي شام از خوردن غذاهاي سنگين و زياد پرهيز كنند .

  2. سلام دکتر سردار عزیز . خیلی وقت است که مطالب شما را مطالعه میکنم
    زنی متاهل میباشم . صاحب دو فرزند هستم . همسری سخت کوش دارم . خانه خوبی در مرکز شهر و یک ویلا در یک روستا داریم . هم من و هم همسرم صاحب ماشین هستیم . میبینید که از لحاظ مادی کمبودی نداریم .
    قبل از ازدواجمان همسرم با دختری آشنا و عاشق وی بوده است اما با مخالفت والدین دختر نمیتواند با او ازدواج کند و دوست دخترش با کس دیگری ازدواج میکند . من نیز قبل از ازدواج دیوانه وار پسری را دوست داشتم اما ما هیچ ارتباطی با هم نداشتیم .
    خانواده همسرم چند سال پیش به خواستگاری آمدند و خانواده ام بله را دادند من هم مجبور شدم به ساز خانواده ام برقصم .
    چندین سال گذشته است و من هیچ وقت عشق را در چشمان همسرم ندیدم . من هم فکر میکنم عاشق او نمیباشم . پسری هم که دوستش داشتم رفت خارج و خبری از او ندارم .
    نمیدانم آقای دکتر چکار کنم در زندگیم کمبودی ندارم جز عشق. قلبی دارم یخ زده . اخیرا در دنیای مجازی و اینترنت یک دوست مرد یافتم . ما تابحال همدیگر را ندیدیم اما فهمیدم آن مرد نیز متاهل است قلبی دارد چون قلب من . احساس میکنم دارم عاشق او میشوم تقریبا همانطوریکه اولین عشقم را تجربه کردم . ما بهم قول دادیم که ارتباطمان فقط در دنیای اینترنت باشد . من کسی را یافتم که دو کلام عشقی رد و بدل کنم و شعرهای عاشقونه بخونیم . گاهی بی صبرانه منتظر او بشکل آنلاین میشم . هر دو وبلاگ داریم ارتباطمان قطع نمیشود . هر دو عاشق هم هستیم بدون اینکه آدرس هم را بدانیم .
    دکتر جان آیا فکر میکنید این کار ما عشق است یا یک بیماری روحی . آیا این عمل ما عوارض روحی خواهد داشت ؟ پایدار و شاد و عاشق باشید .

  3. salam ye donya mamnon doktorjan doroste ke aslan nemikhastam ye posteton ro soale man begere na inke nakham khiyle ham manonam be khater soalaye dostaye dige bod ke be takhir oftad….vagan motashakeram

    • سلام دکتر سردار،حدود 2 سال هست هر چند وقت یکباردل درد میگیرم همزمان بدن درد دارم و حالت تهوع،دکترهای مختلف رقتم ولی کسی نتونسته کمکم کنه،آخرین دکتری که رفتم قرص کلشی سین نوشته، ولی من آزمایشی مینی بر بالا بودن اسید اوریک ندارم،ضمنتا اگر تقرس دارم چرا دل درد و حالت تهوع دارم ، خواهش میکنم من را راهتمایی کنید چون حسابی کلافه شدم.

  4. سوالات و پاسخ

    سوالات و پاسخ ها
    با سلام و ادب-میخوام در مورد کپسولcobix100وقرص سدامین اطلاعاتی داشته باشم(موارد مصرف-میزان مصرف-عوارض و… )
    با سلام

    Cobix همان celecixib می باشد مسکن وداروی ضد التهاب غیر استروئیدی است میزان مصرف بر اساس نیاز در زمان تسکین رد بوده و عوارض پوستی ،گوارشی ،دربیماران قلبی عروقی و ناراحتی های کبدی منع مصرف دارد .

    قرص سرامین ،داروی گیاهی است برای بی خوابی و به نوان آرامبخش کاربرد دارد .

    میزان مصرف : براساس نیاز ولی نهایتاً 1عدد هر شب

    عوارض خاصی به جز عوارض گوارشی ندارد .

    با تشکر

    • Dr. Serdar دکتر سردار

      به اطلاع کاربران گرامی میرساند : نظرات از جانب من در کامنتها تنها با عنوان Dr. Serdar دکتر سردار مورد تائید هستند .

  5. سوالات و پاسخ

    معده من گاز زیاد تولید میکند بهترین دارو یا قرص برای درمان ان کدام است
    دوست عزیز سلام

    قرصهای دایجستیو هر 8 ساعت ویا دایمتیکول هر8 ساعت وقرص کلیدینیوم سی مفید است ولی علت اصلی این گگاز باید بررسی شود و ورم معده به طور کامل درمان گردد. ومعمولاً با آندوسکوپی مشخص می شود .

  6. سوالات و پاسخ

    من تستسترون ام بالا بود دكترم گفته 1.5 سال بايد دارو مصرف كني اسپيرونولاكتون و سيپروترون كامپاند حدود 7 ماه مصرف كردم ولي ميخواهم باردار شوم ح
    باسلام

    دوست عزیز مصرف این داروها مانعی برای بارداری ندارد اما در حین بارداری نباید مصرف شود زیرا اثرات مضری برای جنین دارد .

  7. سوالات و پاسخ

    سلام.دوز داروی فرفولیک در یک فرد عادی چقدر است؟
    باسلام

    دوز مجاز این دارو شبی 1 عدد می باشد .

  8. سوالات و پاسخ

    داروهاي گاباپنتين300 وباكلوفن 10 و دوگزپين10 و امپرازول و ويتامين ب 1 براي بارداري ضرر دارد و جنين آسيب مي بيند. من صبح ناشتا امپرازول وبعد يكعدد
    سلام

    گابا پنتین مضر است مگر د رافراد مبتلا به صرع که اجبار برای مصرف وجود دارد تحت نظر پشک مصرف میشود . باکلوفن ضرر خاصی ندارد .دوگزپین بهتر است استفاده نشود مگر با تجویز پزشک و در موارد خاص . امپرازول بهتر است استفاده نشود مگر با تجویز پزشک و ویتامین B1 ضرری ندارد .

  9. سوالات و پاسخ

    با سلام، چندروز بعد از نزديكي بي بي چك ها نشان مي دهند كه باردادر هست يا نه ؟پزشكي مي گفت كه روز بعد از نزديكي مشخص مي شود آيا درست است؟ با تشكر
    با سلام

    بی بی چک حدود 5 تا 12 روز بعد از عقب افتادن زمان قاعدگی جواب می دهد و این حرف که بلافاصله بعد از نزدیکی مشخص شود از نظر علمی بی معناست .

  10. سوالات و پاسخ

    سلام لطفا در مورد علل بوی نامطبوع دهان وبیماریهای مرتبط با آن توضیح دهید
    با سلام

    بایستی علت بوی بد دهان بررسی شود که مربوط به پوسیدگی دندان یا بیماری گوارشی است که با تجویزپزشک قابل درمان است .

  11. سوالات و پاسخ

    مردی 40ساله 82کیلو و174سانتی متر قد از سوزش کف پا بخصوص در شبها رنج میبرم لطفا راهنمایی نمایید
    با سلام
    در این خصوص باید باپزشک متخصص مشاوره نمایید.

  12. سوالات و پاسخ

    مردی35ساله هستم12سال است که فقط سیگار مصرف میکنم اما اکنون قصدترک رادارم لطفاً راهنماییم کنید؟ باتشکر
    دوست عزیز سلام

    برای ترک سیگار به کلاسهای مشاوره ای که در مراکز ترک اعتیاد معتبر مراجعه نمایید .

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.

به 75 مشترک دیگر بپیوندید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: