سئوال : دکتر ع. ح. سردار فرزند ده ساله من موهای خاکستری (سفید) 
پراکنده دارد که از دو سال قبل شروع شده است . آیا او احتمالا به کمبود ویتامین دچار شده است ؟
جواب : رنگ مو توسط سلول های کوچک بنام ملانوسیت (melanocyte) در فولیکول های مو تولید می شود . بدین شکل که در قسمت تحتانی پوست ، سلولهای ملانوسیتی دائما ماده ای با نام ملانین تولید میکنند که رنگ موها را ایجاد میکند. زمانیکه ملانوسیتها کاملا فاقد رنگدانه گردند ، مو سفید میشود و در صورتی که میزان ملانین مو کمتر از حالت نرمال شود ، مو خاکستری و یا نقرهای میگردد. در طول زندگی ، فعالیت ملانوسیت در فولیکولها کاهش میابد که موجب پدید آمدن موهای خاکستری ( یا سفید) میشود . در افراد زير بیست سال ، سفيدي مو میتواند علت ژنتيکی داشته باشد . مشکل لک و پيس ، پرکاری تیروئید و سوء تغذيه از عوامل دیگر آن است .
* رایج ترین علل ظهور موهای سفید در کودکان کمبود ویتامین B12 است . ویتامین B12 یا کوبالامین (cobalamin) در غذاهای حیوانی وجود دارد . این ویتامین جهت رشد و عملكرد طبیعی سلولهای بدن لازم است. نارسایی دراین ویتامین منجر به كم خونی میشود كه در پی آن با کمبود اكسیژن در سلولها به اختلالات در سیستم عصبی میکشد و همینطور میتواند بر رنگ مو تاثیر بگذارد . ویتامین B12 در خوراکیهای حاوی پروتئین حیوانی وجود دارد . منابع این ویتامین كبد ، كلیه ، شیر، تخم مرغ ، ماهی و پنیر است . شکلهای دارویی این ویتامین نیز موجود میباشد . البته كمبود ويتامينهایي چنان C، B5، اسيد فوليك ، ويتامين A و همینطور کمبود مواد مینرال میتوانند موجب سفيدي زود هنگام موي سر گردند.
* ظهور موهای خاکستری ممکن است علت ژنتیکی داشته باشد . مو خاکستری می تواند در اثر عارضه هایی چون neurofibromatosis و tuberous sclerosis پدید آید .
* چند اختلالات تیروئیدی ، به ویژه پرکاری تیروئید میتواند به کاهش فعالیت ملانوسیت تاثیر بگذارد . پرکاری تیروئید همچنین می توان موجب موارد ذیل گردد : تپش قلب ، افزایش تعریق ، عصبانیت ، افزایش حرکات دودی روده ، لرزش دست ، چشمان بیرون زده ، افزایش اشتها ، زودرنجی، بی قراری ، کج خلقی ، پرتحرکی، ضعف عضلات شانه و ران ، کاهش وزن ، اختلال خواب در کودکان و غیره .
* لک و پيس يا ويتيليگو از دست رفتن رنگ پوست به صورت لكهلكه میباشد . علایم شایع آن لكههای صاف سفید با شكل نامنظم است که باعث آزار و خارش نمیشوند و این اختلال باعث خاكستری شدن زود هنگام مو میگردد .
پیام خصوصی
محک – موسسه خیریه حمایت از کودکان مبتلا به سرطان
مدیکال بلاگ
دوستان
فوریه 1, 2010 در 12:24 ق.ظ.
شايد شما نيز از جمله افرادي باشيد كه هر روز دقايقي را صرف بررسي موهايشان در جلوي آينه ميكنند و نسبت به كمي، زيادي، چربي، خشكي يا رنگ آن عكسالعمل نشان ميدهند. اگر اينطور باشد، به احتمال زياد با ديدن اولين موي سفيد نگران و ناراحت نخواهيد شد و حتي با لبخندي آن را زيرورو و سپس رها ميكنيد. در واقع نگرانيها زماني آغاز ميشود كه حس ميكنيد روزبهروز به تعداد اين موهاي سفيد افزوده ميشود. آنجاست كه كمكم به فكر راه چاره ميافتيد و سعي ميكنيد دليلي براي اين تغييرات بيابيد. فكر ميكنيد كه شامپو يا رنگ مو يا ساير مواد شيميايي علت آن بوده است و يا اينكه سخنان بزرگترهاي مو سفيد را به خاطر ميآوريد كه از دست بچه يا بچههايشان ناليده و ميگويند آنقدر عذابم دادهاند كه تمام موهايم سفيد شده (جالب است بدانيد كه شكوه و شكايت والدين از فرزندان به علت سفيد كردن موي آنها! فقط به كشور ما خلاصه نميشود و تصور بسياري از پدرومادرهاي دنيا اينچنين است.) و شايد هم اين جمله معروف بزرگترها را به خاطر آوريد كه:
راستي اگر موها در آسياب سفيد نميشوند پس چه اتفاقي برايشان ميافتد كه اينگونه ميشوند؟
رنگ موي شما علاوه بر زيبائي،محافظ و نگهبان موي سرتان در مقابل اشعه ماوراء بنفش است. در پايينترين لايه پوست و در محل پايه و تكيه تار مو، سلولهايي بهنام ملانوسيت قرار دارند كه دائما تركيبي با نام ملانين را توليد ميكنند و همين ملانين است كه رنگ موهاي شما را ايجاد ميكند.
سلولهاي رنگدانهاي مو براي ساختن ملانين به آنزيمهايي نياز دارند و بر اساس تفاوت آنزيمهاي شركتكننده دو نوع خاص از ملانين را توليد ميكنند:
يوملانين كه مسئول رنگ قهوهاي روشن تا سياهتيره است.
فائوملانين كه مسئول رنگ زرد بلوند تا قرمز تيره است.
اما سفيد شدن مو، هيچ ربطي به نوع ملانين موجود در بدن يا به عبارتي تيره و روشن بودن موهاي ما ندارد. اين اتفاق براي همه ميافتد اما طبيعي است كه حضور موهاي سفيد در ميان موهاي مشكي و به اصطلاح پركلاغي زودتر از موهاي روشن مشخص ميشود و متاسفانه سن و سال را بر ملا ميكند! سفيد شدن مو در مردان در حدود 30 سالگي و در زنان در 35 سالگي رخ ميدهد(البته همانطور كه ميدانيد سن خانمها هرگز از 30 سال بالاتر نميرود و به همين دليل است معمولا در خانمها موي سفيد نميبينيم و اصلا اين ربطي به رنگ موهاي مدلبهمدل موجود در بازار ندارد!
وقتي كه ملانوسيتها كاملا فاقد رنگدانه شوند، مو سفيد ميشود و اگر تعداد ملانين يك تارمو كمتر از حالت عادي شود، آن مو خاكستري و نقرهاي ميشود. ملانوسيت هر 10 سال 10 تا 20 درصد از ظرفيت توليد رنگ خود را از دست ميدهد. اگرچه چگونگي از دست دادن اين رنگدانهها دقيقا مشخص نيست اما ميدانيم كه در نخستين مراحل خاكستري شدن مو، ملانوسيت هنوز وجود دارد اما غيرفعال است. تا به حال فكر كردهايد كه چرا موها تكتك سفيد ميشوند؟ اين به اين خاطر است كه بدن ما هيچ منبع ذخيره خاصي براي ملانين ندارد و هر تارمو به تنهائي و از طريق ملانين خاص خود رنگي ميشود. برخي افراد تصور ميكنند كه يك فشار عصبي شديد يا هول و هراسي ناگهاني باعث يك شبه سفيد شدن موها ميشود.اما اين فكر هيچ پايه و اساس علمي ندارد.
چرا امكان ندارد كه موها يك شبه سفيد شوند؟
سفيد شدن مو از ريشه آن آغاز ميشود. در پوستسر هر فرد بهطور معمول 100 تا 150 هزار تار مو وجود دارد. دوره حيات هر تار مو بهطور نسبي بين 2 تا 6 سال است. هر تار مو از داخل به قسمتي كيف مانند چسبيده است كه روزانه 35 صدم ميليمتر از آن كيسه كيفي شكل بيرون ميآيد. بنابراين روند رشد مو،هفتهها طول ميكشد و امكان ندارد با يك شب خوابيدن سفيد شود. آنچه باعث اين تصور غلط ميشود ريزش ناگهاني مو در اثر فشارعصبي است. در واقع وقتي كه در اثر فشارعصبي تعداد زيادي از موهاي سياه ميريزند، فضاي مناسب را به موهاي سفيد از قبل به وجود آمده ميدهند تا خود را نشان دهند.
سفيد شدن زودهنگام
همانطور كه ميدانيد سفيد شدن موها يكي از آشكارترين نشانههاي بالا رفتن سن است اما هميشه سفيد شدن به علت كهولت نيست. در تعريف اگر موي انسان سفيدپوست زودتر از 20 سالگي و سياهپوست زودتر از 30 سالگي سفيد شود به آن سفيد شدن زودرس مو ميگويند.
سفيدي زودهنگام مويسر ممكن است به علت ژني باشد كه از والدينمان به ارث بردهايم اما علل قابل درماني نيز براي آن وجود دارد. مثلا كمبود ويتامين B12 و ديگر موادغذايي، بيماري تيروئيد، رژيمهاي سخت و طولاني، كمخوني و سيگار كشيدن (سرعت سفيد شدن مو در سيگاريها 4 برابر افراد غيرسيگاري است.)
برخي تحقيقات نشان ميدهند كه در نژاد هند و اروپائي در مقايسه با آسياييها موها زودتر سفيد ميشود.
نكاتي در مورد سفيد شدن موها
1. موي بدن و صورت هم مثل مويسر خاكستري ميشود اما معمولا اين اتفاق بعد از تغيير رنگ مويسر به وجود ميآيد.
2. سفيد شدن مويسر معمولا از شقيقهها آغاز ميشود و بعد از آن نوبت به تاج سر و بقيه نقاط پشتيسر ميرسد.
3. بعضيها تصور ميكنند كه كندن موي سفيد باعث زياد شدن آنها ميشود. اين تصور صحيح نيست، با كندن موي سفيد همان يك تار مو مجدداٌ سفيد رشد خواهد كرد.
4. موهاي سفيد معمولا چربي كمتري دارند بنابراين زبرتر و خشكتر از موهاي ديگر به نظر ميرسند.
5. زناني كه پيش از 40 سالگي موهاي سفيد بسيار زيادي دارند،تراكم استخواني كمتري نسبت به افرادي كه موهايشان با سرعت معمول سفيد ميشود، دارند.
چاره كار
تاكنون داروئي كه بهعنوان پيشگيري قطعي و درمان سفيدي مو در جهان مطرح شده باشد ساخته نشده است اما دانشمندان بسيار اميدوارند كه در سالهاي آتي در اثر دستكاريهاي ژنتيكي و يا استفاده از داروهائي كه بر كورتكس مو اثر ميگذارند داروهاي موِثري را كشف و عرضه نمايند.
مراقبتهائي همچون تغذيه صحيح،شستوشوي منظم و ماساژ سر و پرهيز از خاراندن پوست سر با ناخن و خشك كردن كامل موها پس از شستوشو راههاي خوبي براي حفظ سلامت مو هستند.
براي جبران فقر غذائي پيازمو، استفاده از ميوه و غذاهائي كه حاوي مقادير زيادي ويتامين گروهB هستند نظير تخممرغ و سبزيجات توصيه ميگردد. به گزارش ايسنا، مركز بهداشت استان مركزي اعلام كرد: خوردن روزانه يك قاشق مرباخوري از پودر سبوس برنج كه با كمي شكر يا نبات سائيده و مخلوط شده و يا خوردن يك ليوان از جوشانده سبوس گندم، جو و برنج در پيشگيري از سفيدي مو و به تاخير انداختن آن موِثر است.
به گفته دانشمندان خوردن مس علاوه بر اينكه به رشد و نيرومند كردن موهاي بدن كمك ميكند ميتواند از سفيد شدن مويسر هم پيشگيري كند. اما مشكل اين است كه نميتوان مس را در دهان گذاشت و جويد! پس بايد تا ميتوانيد از خوراكيهائي كه سرشار از مس هستند استفاده كنيد. از جمله اين خوراكيها نخودفرنگي، قارچ، سيبزميني، لوبيا، عدس، گوجهفرنگي، موز، آلو و سويا را ميتوان نام برد. دكتر سالاري متخصص تغذيه، مصرف با پوست ميوههائي چون سيب،گلابي و هلو را توصيه ميكند چرا كه اين مواد داراي منگنز، روي، تيتانيوم،آهن و مس هستند و ميتوانند از سفيدي مو پيشگيري كنند.
فوریه 1, 2010 در 12:59 ب.ظ.
دکتر سردار عزیز ممنون از مطالب بسیار آموزنده ای که مینویسید ،
و متشکرم از حضورتان ،
همیشه باشید
فوریه 1, 2010 در 6:57 ب.ظ.
آقای دکتر؛ ۱۷ خوابگاه عوض کردن واقعاً سختهها ! چطور همچین کاری کردید؟!
یک خواهش، چون من از فید وبلاگها را میخوانم؛ مطالب شما کامل نمیآید و بعد چند خط، سه نقطه میآید و تمام میشود، مثل همین چیزیکه در صفحه اول این وبلاگ هست؛ اگر میتونید و امکانش براتون هست فید رو تغییر بدید تا بتونیم مطلب کامل در همون فیدریدرم بخوانم. ممنون
فوریه 2, 2010 در 12:55 ق.ظ.
فکرکنم موارد فوق در بزرگسالان هم صدق میکنه . جالب بود .
فوریه 2, 2010 در 9:16 ق.ظ.
درود!
جناب دکتر عزیز ممنون از مطلب گرانبها تون …بسیار مفید بود چون موهای من هم داره یک دست سفید می شه ومن هم بی توجه …از امروز میرم که تجدیدی در کارهایی که برای مو لازمه انجام دهم…
بدرود!
فوریه 2, 2010 در 11:36 ق.ظ.
خیلی جالب بود!یک سوال اینکه بعضی ها موهای زیرین رسشون روشن تر هست دلیلش چیه؟مثلا کسی موهاش سیاه هست ولی موهای قسمتهای نزدیک به ریشه خرمایی؟؟
فوریه 3, 2010 در 5:17 ق.ظ.
نظر قبلیم چرا خصوصی رفت.
رسشون=سرشون
فوریه 3, 2010 در 6:51 ق.ظ.
میتواند به دلیل میزان ملانین در قسمتهای پوست و نوع مو باشد . همانطوریکه گفته شد : اگر تعداد ملانين يک تار مو کمتر از حالت عادي شود آن مو خاکستري و نقره اي مي شود. کامیاب باشید .
فوریه 4, 2010 در 5:07 ق.ظ.
من بیمارم و می خواهم مرا معاینه کنی
اما نه در مطب
مرا در کلبه بارانی ام مداوا کن
دکتر یه سری به کلبه ما بزن …
فوریه 5, 2010 در 5:12 ب.ظ.
سوال : با سلام آیا خوردن میوه همزمان با غذا هم از نظر هضم غذا و هم از نظر جذب مواد غذایی صحیح است؟ با تشکر
دکتر : با سلام بله خصوصا میوه های منبع ویتامین ث مثل مرکبات
فوریه 5, 2010 در 5:13 ب.ظ.
سوال : سلام.طبع من خیلی گرمه و با خوردن غذاهای گرم جوش می زنم و بدنمو می خارد.اما نمی دانم چه غذاهایی خنک و مفید هستند.
دکتر :با سلام سبزیجات و میوه ها برای شما مفید است
فوریه 5, 2010 در 5:15 ب.ظ.
سوال : با عرض سلام مادر من از کمبود آهن رنج میبرد و گاه گاهی این باعث سر درد و گوش درد او میشود چه دارویی پیشنهاد میکنید
دکتر : با سلام گوش درد از عوارض ان نیست برای درمان ان می توانید از قرص اهن استفاده کنید
فوریه 5, 2010 در 5:16 ب.ظ.
سوال : درود من تقریبا تو هر وعده غذاییم از ماست استفاده میکنم و این باعث شده که اکثر اوقات یبوست داشته باشم. البته میوه هم مصرف میکنم ولی ظاهرا تاثیری نداره. (لازم به ذکر که من گونه های دیگر لبنیات رو دوست ندارم و به این علت مجبورا از ماست استفاده میکنم که یبوست زاست) به نظر شما چه داروی گیاهی میتونم استفاده کنم که یبوستم بر طرف بشه. سپاس
دکتر : با سلام ماست یبوست زا نیست برای پیشگیری از یبوست میوه و سبزی استفاده کنید همچنین می توانید از سبوس گندم در ماست استفاده کنید
مارس 29, 2010 در 1:37 ب.ظ.
[...] است. بيش از از بيماران مبتلا به لوپوس درجات متفاوتي از ريزش موي قابل برگشت دارند كه با تشديد بيماري داخلي آنها، بيشتر [...]
آوریل 4, 2010 در 2:36 ب.ظ.
با سلام
من با سن 18 سال یکی دو سالی هست که تعداردی مو آن هم در جلوی سرم سفید شده پسر عمویم هم مثل من بوده حالا می شود کاری کرد که پیشرفت نکنه مثل استفاده از مولتی ویتامین یا داروی دیگه
با تشکر
مه 17, 2010 در 1:32 ق.ظ.
با سلام
من پسرس 17 ساله هستم که از پارسال متوجه سفید شدن موهام شدم مادرم کم خونی داشته ودلیل سفید شدن موهام به نظر شما به دلیل استمنا زیاد میشه و موهای سفید با دارو مشکی میشه اگر داروی پیشنهاد میکنید خواهش میکنم جواب به ایمیلم بفرستید
مه 17, 2010 در 2:01 ق.ظ.
سلام . من تا بحال تحقیقی را که ارتباطی بین استمنا و سفید شدن مو را بیان کند ، نیافته ام . در 17 سالگی ممکنه تک و توک موی سفید پدیدار بشه . معمولا سفید شدن مو ژنتیکی است .
مه 28, 2010 در 5:06 ب.ظ.
سلام در باره این کرم یوتر که میگه تضمینی مو ها را سیاه می کند چه نظر دارید؟ آیا حقیقت دارد که این کرم این اندازه تاثیر دارد؟
ژوئیه 21, 2010 در 4:22 ب.ظ.
سلام دکتر
دکتر کودک من علیرغم داشتن سن 2 سال
از رسد موی بسیار کمی برخوردار است موهایش بسیار نازک است و دخترم رشد موی بسیار کمی دارد.به او به توصیه پزشک اکسد روی هم داده ام.اما تاثیری نداشته است.
لطفا مرا راهنمایی بفرمایید.
با تشکر
دسامبر 14, 2010 در 1:17 ق.ظ.
سلام اقاي دكتر پسر من 2 ساله است ويك عدد موي سفيد پيدا كرده چه كار كنم چه ازمايشهايي بايد بدهد؟ مشكل تغذيهاي ندارد.
ژانویه 8, 2011 در 12:42 ق.ظ.
سلام دختری هستم 21 ساله از سال دوم راهنمایی موهایم سفید شده و همچنین برادرانم از همین سن شروع به سفید شدن می کند دلیل چیست؟؟؟؟؟
ژانویه 26, 2011 در 3:08 ق.ظ.
با سلام مردي هستم 33 ساله حدود يك سال پيش روي دستم يه تار مو كه نوك ان سفيد شده بود ظاهر شد كه اونا كندم و ديگه به اون شكل ظاهر نشد و كامل مشكي در اومد.ولي حدود 8 ماه پيش روي دست ديگم مشابه قبلي ظاهر شد كه هر سري كه اونا ميكنم مجددا ظاهر ميشه و نوك آن سفيد و ريشه و ساق مشكيه آزمايش هم دادم و نرمال بود علت چيست؟
فوریه 4, 2011 در 3:51 ق.ظ.
من 15ساله هستم تقریبا یک سوم موهای من سفید شده؟آیا خوردن قرص آهن برای سیاه شدن و جلوگیری از سفید شدن بیشتر مفید است؟لطفا به ایمیلم ارسال کنید
ژوئیه 2, 2011 در 2:33 ق.ظ.
من 17 سالمه
دختر هستم
و یک دونه از موهام سفید شده.!!!!
شاید خنده دار به نظر بیاد اما من نگرانم.
مشکل کجاس؟
البته بگم که من گوشت قرمز خیلی کم میخورم…دلیلش از اونه؟
اگه هست لطفا جایگزین هاش رو بگید تا بخورم
چون به شدت از گوشت قرمز متنفففرم
مه 16, 2012 در 9:37 ق.ظ.
[...] مطلب علت سفید شدن مو کودکان و نوجوانان : کمبود ویتامین ، ژنتی… این نوشته در گلچین وب فارسی ارسال شده است. افزودن [...]