منابع ویتامین دی ، عارضه های ناشی از کمبود آن و میزان مورد نیاز روزانه به ویتامین D

دکتر ع. ح. سردار
ویتامین دی به رشد و استحکام استخوان‏ها و عضلات از طریق کنترل تعادل کلسیم و فسفر یاری میرساند . این ویتامین را  از غلات و ماهی هایی چون ساردین و نیز شیر و نور آفتاب میتوان دریافت نمود . قرار گرفتن در زیر نور آفتاب به مدت ۱۰ تا ۲۰ دقیقه ، احتیاج روزانه بدن به این ویتامین را تامین می‏کند . ویتامین دی و کلسیم باعث افزایش قدرت عضلات در اشخاص بزرگسال می‏شود و همچنین موجب پیشگیری از بروز بیماری‏هایی چون پوکی استخوان در سالمندان و نبز راشیتیسم در کودکان میگردد . پوکی استخوان ، یک مشکل مشترک بین مردم ، به ویژه زنان و افراد سالمند است.
در پی مطالعات انجام شده در سال های اخیر ، محققان به این نتیجه رسیده است که ویتامین دی ممکن است که مزایای دیگری نیز داشته باشد .  مطالعات نشان داده اند که سطح پایین ویتامین D  ممکن است خطر حملات قلبی و از سویی بروز سرطان ها را افزایش دهد. مطالعات دیگر نشان داده است که افراد مبتلا به بیماری های روماتیسمی اغلب دارای سطح پایین ویتامین D میباشند .

 

 

ساده ترین راه برای دریافت ویتامین D  نور خورشید است. توسط اشعه ماوراء بنفش در سلولهای پوستی واکنشهایی برای تولید آن رخ میدهد . اما از سویی بسیاری از مردم در مورد سرطان پوست و آسیب پوستی از نور خورشید نگران میباشند.
ارگانیزم تیره پوستان نسبت به افراد روشن پوست به میزان کمتری ویتامین D تولید میکند . همچنین تولید ویتامین D در سالمندان و افرادی که  در مناطق کم نور زندگی میکنند نیز کم می باشد . 
بسیاری از غذاها در حد مورد نیاز حاوی ویتامین D نیستند . از سویی پاره ای از خوراکی ها دارای سطح بالایی از این ویتامین هستند چنان : ماهی های روغنی مانند ماهی آزاد ، ماهی تن و ماهی اسقومری  و  همچنین روغن کبد ماهی . مقدار کمی از این ویتامین در کبد گاو ، پنیر و زرده تخم مرغ یافت می شود . در بین برخی از مردم بکار گیری مکمل های غذایی که حاوی ویتامین دی است نیز رایج میباشد . در بعضی از کشورها ، مردم از غذاهایی استفاده میکنند که به شکل تصنعی به آن ویتامین دی افزوده شده است مثل  شیر محتوی ویتامین .
امروزه پزشکان تست ویتامین دی را تجویز میکنند و برخی استعمال ویتامین دی را صلاح میدانند  . اما برخی از کارشناسان نگران هستند که اگر مردم بیش از حد این ویتامین را مصرق کنند ، ممکن است این ویتامین چنان سم عمل کند. از سویی پزشکان پوست هشدار می دهند که مردم در ارتباط باقرار گرفتن در معرض آفتاب احتیاط کنند .
چه مقدار ویتامین دی یک شخص سالم نیاز دارد ؟
مقدار مورد نیاز روزانه به ویتامین دی ، دویست واحد بین المللی (.I.U) از بدو تولد تا سن پنجاه سالگی است . سپس به چهارصد واحد بین المللی تا  سن هفتاد سالگی تغییر میابد و ششصد واحد بین المللی برای ۷۱ و بزرگترها در نظر گرفته شده است . البته برخی از محققان می گویند این مقدار نسبت به موقعیت جغرافیایی بعضی از افراد ناچیز است .