اختلال در ریتم قلبی و تپش قلب

سئوال یکی از دوستان EKG test results #2
با سلام خدمت دکتر ع. ح. سردار  عزیز !
… مدتی ست که من گاهی دچار تپش قلب میشم و چون خودم در منزل فشار سنج دارم  فشارم رو اندازه میگیرم نبضم بالاتر از 90 نشون میده و حالم خیلی بد میشه من حتی نمیدونم در اون مواقع چه عکس العملی باید نشون بدم ! چه کنم که نبضم به حالت عادی برگرده ؟ ….

دکتر ع. ح. سردار   :
تپش قلب چیست ؟
تپش قلب حالتی است که ضربان قلب به شکل واضح برای فرد محسوس باشد و علل آن شامل موارد ذیل است :
هیحان ، استرس ، استعمال بعضی ازمحرکها ،افزایش ناگهانی میزان آدرنالین ، اختلال در سیستم الکتریکی قلب ، حرکات فیزیکی ، پاره ای از داروها ، آنمی ( کمخونی ) ، پر کاری غده تیروئید ، افزایش حرارت بدن و غیره.
تپش قلب اکثرا در اثر مصرف بعضی از مواد ، استرس، کار فیزیکی و هیجان بروز میکند و معمولا با کناره گیری از آنها بروز نمیکند . البته اگر شخصی دچار تپش قلب گردد و در پی آن درد در ناحیه قفسه سینه یا سرگیجه داشته باشد و یا غش نماید ، در آن صورت مشاوره با دکتر الزامی است .

ضربان قلب نامنظم و یا آریتمی (Arrhythmia) چیست ؟
اختلال در پالسهای الکتریکی قلب ، عارضه ای بنام آریتمی را به همراه میاورد که در اثر آن طپش قلب دچار بینظمی یا کندی ضربان و یا تندی آن میگردد و میتواند علائم ذیل را داشته باشد :
درد در ناحیه قفسه سینه ، سرگیجه و غش ، نفس تنگی ، تپش قلب و یا فقدان علایم خاص.
 

نسبت به سرعت ریتم فلبی ، آریتمی به دو نوع تقسیم میشود :
1- تاکی کاردی یا افزایش ضربان قلب (Tachycardia): مربوط به شرایطی است که تعداد ضربان قلب به بیش از  صد بار در دقیقه برسد.
2- برادی کاردی یا کاهش ضربان قلب (Bradycardia ): مربوط به شرایطی است که تعداد ضربان قلب به کمتر از  شست بار در دقیقه برسد.
علل آریتمی شامل موارد ذیل است :
* اختلاب در مولد ضربان ( گره سینوسی دهلیزی ) * پر کاری غده تیروئید * فعالیت بدنی * استعمال الکل ، کافئین ، کوکائین و نیکوتین * بیماریهای قلب و عروق* عوارض جانبی عمل جراحی * هیحان و استرس * سابقه خانوادگی * فشار خون * دیابت قندی * سالخوردگی * چاقی و کلسترول خون *  بیماریهای کرونری قلب * وقفه تنفسی در حین خواب * عوارض جانبی داروها * اختلال در تعادل الکترولیتهای بدن  * اختلال در غدد فوق کلیوی و دیگر غدد .

درمان آریتمی نسبت به شرایط بیمار به طرق ذیل است :
1 . معمولا آریتمی خفیف نیازی به معالحه ندارد .
2 . استعمال داروهای آریتمی
3 . جراحی قلب
4 . بکارگیری دستگاه ضربان ساز مصنوعی قلب(Pacemaker)
5. معالجه ارگان دیگر بدن که موجب بروز این عارضه در قلب میگردد

دانشگاه علوم‌ پزشکی بوشهر مقاله ای در مورد آریتمی ارائه داده است و در تعریف آریتمی ها چنین بیان میکند :
آریتمی ها ضربان های غیر طبیعی هستند، که موجب می شوند قلب خیلی سریع (تاکی کارد) یا خیلی آهسته ( برادی کارد ) بزند و پمپاژ غیر مؤثر داشته باشد. آریتمی ها خیلی شایع هستند و میلیونها نفر را در جهان درگیر می کنند. فیبریلاسیون دهلیزی شایعترین شکل آریتمی  است . فیبریلاسیون دهلیزی شایعترین ریتم غیر طبیعی در افراد مسن می باشد.
آریتمی ها در اثر اختلال سیستم هدایت الکتریکی طبیعی قلب و بیماریهای قلبی ایجاد می شوند. بطور طبیعی، چهار حفره قلب ( دو دهلیز دو بطن ) به صورت کاملاً اختصاصی و هماهنگ منقبض می شوند :
– سیگنالی که به قلب می رسد تا بصورت هماهنگ منقبض شود یک ایمپالس الکتریکی است که از گره سینوسی – دهلیزی شروع می شود که در واقع باتری طبیعی بدن می باشد.
– سیگنال، گره سینوس – دهلیزی را ترک کرده و در طول دو دهلیز حرکت می کند و آنها را تحریک می کند تا منقبض شوند. سپس، سیگنال در طول گره دیگری ( گره دهلیزی بطنی) حرکت می کند و در نهایت از بطنها گذشته آنها را تحریک می کند تا بصورت هماهنگ منقبض شوند.
اختلال در هر جای این سیستم هدایتی می تواند روی دهد و آریتمی های مختلفی ایجاد می کند. اختلال در عضله قلب نیز می تواند وجود داشته باشد که باعث می شود تا به سیگنال بصورت متفاوتی پاسخ دهد یا موجب انقباض بطنها بصورت غیر وابسته و خود مختار شود.
تحت بعضی شرایط تقریباً تمام بافت قلبی قادر به ایجاد ضربان قلب هستند و می توانند به عنوان باتری عمل کنند. آریتمی زمانی روی می دهد که :
– باتری طبیعی قلب ریتم و ضربان غیرطبیعی تولید کند.
– مسیر هدایتی طبیعی قطع شده باشد.
– قسمت دیگری از قلب بعنوان باتری عمل کند.
– بیماری در ماهیچه قلب اجازه می دهد تا الکتریسته در چرخه ای حرکت کند که یک ضربان ریتم سریع و اغلب خطرناکی را تولید نماید. 
 

انواع آریتمی ها
دو نوع آریتمی بزرگ، یکی تاکی کاردی ها ( ضربان قلب خیلی سریع است – بیش از ۱۰۰ بار در دقیقه) و دیگری برادی کاردی (ضربان قلب خیلی آهسته است – کمتر از ۶۰ بار در دقیقه) هستند.
آریتمی ها می توانند تهدید کننده حیات باشند البته در صورتیکه کاهش شدیدی در عملکرد پمپاژی قلب ایجاد نمایند.
وقتی عملکردی پمپاژی قلب به مدت بیش از چند ثانیه به شدت کاهش یافت. گردش خون ضرورتاً قطع می شود و آسیب به ارگانها (مثل مغز )در عرض چند دقیقه بوجود می آید. آریتمهای خطرناک عبارتند از تاکی کاردی بطنی و فیبریلاسون بطنی، آریتمی ها با توجه به اینکه در چه جائی از قلب روی داده اند ( دهلیز یا بطن ) و نیز آنچه به سر ضربان قلب می آورند شناخته می شوند.
آریتمی هایی که در دهلیز شروع می شوند را آریتمی دهلیزی یا فوق بطنی می نامند، آریتمی های بطنی در بطن ها شروع می شوند. بطور کلی آریتمی های بطنی که در اثر بیماری قلبی بوجود می آیند خیلی جدی هستند. 
 

آریتمی هایی که در دهلیز شروع می شوند.
- فیبریلاسیون دهلیزی : در فیبریلاسیون یا فلاتر دهلیزی، فعالیت الکتریکی قلب ناهماهنگ است، بطوریکه الکتریسته در حفرات بالایی بصورت نامنظم جریان دارد و موجب می شود که دهلیزها بلرزند ( مانند کیسه پر از کرم ) و انقباض غیر مؤثر داشته باشند یا اصلاً منقبض نشوند. فیبریلاسیون دهلیزی در میان بیمارانی که بیماری دریچه ای قلب دارند و به جراحی برای ترمیم یا جایگزینی دریچه میترال نیازمندند شایع است.
انواع مختلف درمان برای فیبریلاسیون دهلیزی وجود دارد که عبارتند از برداشتن بافت غیرطبیعی قلب بوسیله کاتتر و نه جراحی ، دارو درمانی و در بعضی موارد جراحی.
– فلاتر دهلیزی : سیگنالهایی که سریعاً خارج می شوند باعث می گردند که عضلات دهلیز به سرعت منقبض شوند و اغلب ضربان قلب را بصورت خیلی سریع و ثابت تولید می کند. این ریتم ناشی از حلقه الکتریسته ای است که در حفرات فوقانی قلب تشکیلمی شود و معمولاً ضربان قلب تشکیل می شود و اغلب بوسیله قطع این حلقه قابل درمان است.
– تاکی کاردی دهلیز چند ناحیه ای ( MAT ) : در این تاکی کاردی چندین ناحیه در دهلیز ایمپالس الکتریکی ( تکانه الکتریکی ) تولید می کنند و بیشتر این ایمپالسها به سمت بطنها هدایت می شوند و ضربان قلب تندی ایجاد می کنند از ۱۰۰ تا ۲۵۰ بار در دقیقه است. این ضربان خیلی سریع کار قلب را بشدت افزایش می دهد.
ضربان خیلی سریع همچنین می تواند زمانیکه قلب لازم دارد تا از خون پر شود را کاهش دهد که جریان خون را به مغز و بدن کم می کند.MAT در افراد ۵۰ ساله به بالا خیلی شایع است و اغلب در افرادی که در ICU بستری هستند دیده می شود.
– انقباضات نارس فوق بطنی یا انقباضات نارس دهلیزی ( PAC ) : ضربانهای نارس یا اضافه، بیشتر ریتم های قلبی نامنظم ایجاد می کنند. آنها که در حفرات فوقانی شروع می شوند انقباضات پارس دهلیزی (PAC) نامیده می شوند. اینها شایع بوده و خوش خیم هستند. معمولاً علت خاصی ندارند و درمانی لازم نیست . این ضربان نارس ممکن است در نهایت از بین بروند.
– سندرم سینوس بیمار : گروه سینوسی سیگنالهایش را به خوبی رها نمی کند طوریکه ضربان قلب کاهش می یابد. گاهی اوقات ضربان بین برادی کاردی و تاکی کاردی متغییر است. این نوع ریتم قلب در افراد مسن در اثر تغییرات دژنراتیو در مسیر هدایتی قلب دیده می شود.
– آریتمی سینوسی : تغییرات سیکلیک (دوره ای) در ضربان قلب در هنگام تنفس،
(دم و بازدم) آریتمی سینوسی نامیده می شود. در کودکان شایع است و اغلب در بزرگسالان سالم و طبیعی دیده می شود.
– تاکی کاردی سینوسی : گره سینوسی سیگنالهای الکتریکی را سریعتر از معمول می فرستد و سرعت ضربان قلب راافزایش می دهد. این یک واکنش طبیعی در هنگام ورزش است.
– تاکی کاردی فوق بطنی ( PSVT ) : افراد ریتم قلبی سریعی را از قسمت بالائی قلب خود دارند. در این وضعیت دوره های تکراری ضربان سریع قلب شروع شده و ناگهانی تمام می شود.
– سندرم وُِلف – پارکینسون – وایت: این سندرم شامل اپیزودهایی از ضربان قلب سریع (تاکی کاردی) است که بوسیله مسیرهای الکتریکی غیرطبیعی در قلب بوجود می آید. در افرادی که دچار سندرم وُِلف – پارکینسون – وایت هستند یک مسیر فرعی هدایتی دهلیزی – بطنی وجود دارد . که این مسیر تأخیر هدایتی طبیعی در گره دهلیزی بطنی را دور می زند و ممکن است نوعی تاکی کاردی فوق بطنی ایجاد کند. این سندرم تقریباً از هر ۰۰۰/۱۰۰ نفر ۴ نفر را درگیر می کند و یکی از شایعترین علل اختلال ریتم سریع قلبی در شیرخوران و کودکان است. 

 آریتمی های ناشی از بطن ها
- انقباضات نارس بطنی (PVC) : یک سیگنال الکتریکی از بطنها موجب ایجاد یک ضربان قلب زودرس می شود که معمولاً نادیده انگاشته می شود این ضربانها معمولاً در افراد بزرگسال سالم و طبیعی دیده می شود.
- فیبریلاسیون بطنی : زمانی که سیگنالهای الکتریکی در بطنها خیلی سریع و بدون کنترل آزاد می شوند.
فیبریلاسیون بطنی روی می دهد که باعث می شود حفرات تحتانی بلرزند لذا قلب نمی تواند خون را پمپ کند. اگر شخص فوراً تحت درمان قرار نگیرد و یک ریتم طبیعی سریعاً بوجود نیاید فرد دچار آسیب مغزی و قلبی شده و می میرد.
- تاکی کاردی بطنی : یک ضربان قلب سریع است که از بطنها (حفرات پائینی قلب) منشاء می گیرد، وقتی این ضربان روی می دهد معمولاً کشنده است . حدود ۰۰۰/۴۰۰ نفر در سال در اثر آن می میرند. درمان انتخابی برای این اختلال شوک قلبی و یا داروهای ویژه ای است تا تعداد شوکهای مورد نیاز را کم کنیم.

 علل و علائم
افرادی که سابقه بیمار شریان کروناری، اختلالات دریچه ای ، یا سایر وضعیتهای غیرطبیعی قلبی دارند که دچار سطح غیرطبیعی مواد بیوشیمیائی خون هستند، در احتمال بالاتری برای ایجاد آریتمی ناشی از آنها قرار دارند.

آریتمی ها همچنین می توانند در اثر بعضی مواد و داروها بوجود آیند. این مواد عبارتند از :
– داروهای ضد آریتمی
– مسدود کننده ها گیرنده های بتا
– داروهای ضد جنون
– داروهای تقلیدکننده سمپاتیک
– کافئین
– آمفتامین ها
– کوکائین ها
 بعضی علائم شایع عبارتند از :
– احساس کردن ضربان قلب ( طپش قلب )
– غش کردن
– احساس سبکی سر، سرگیجه
– درد قفسه صدری
– تنگی تنفس
– ضعف و بی حالی
– تغییرات در ضربان ، ریتم یا الگوی نبض
اگر سوالی درباره ریتم قلب یا علائم خود دارید لطفاً با پزشک صحبت کنید . 
 

درمان آریتمی
در مرکز قلب ” مری لند “، درمانهای متنوعی برای آریتمی ها داریم. درمانی که ارائه می شود به نوع آریتمی بستگی دارد و شامل داروها، درمانهای غیر جراحی و جراحی مثل روش MAZE طراحی شده جهت فیبریلاسیون دهلیزی می باشد .
بعضی آریتمی های خفیف به درمان نیازی ندارند. سایر آریتمی ها بوسیله دارو قابل درمانند. اگر بیماری دیگری موجب آریتمی شده درمان شامل مراقبت از آن بیماری است. در موارد جدی تر درمانهای دیگری موجود است. ما همچنین با تحقیقاتی که متدهای درمانی جدید را امتحان می کنند در ارتباط هستیم . 
 

درمانهای مداخله ای غیر جراحی
– داروها : از انواع داروها را استفاده می شود که شامل دسته داروهائی است که اختلالات ضربان در ریتم قلب را کنترل میکنند.
– Ablation : در این، پروسه از انرژی برای از بین بردن ناحیه غیرطبیعی سیستم الکتریکی قلب که مشکل ایجاد کرده است استفاده می شود. بافت غیر طبیعی از نظر الکتریکی معمولاً از طریق مطالعات الکتروفیزیولوژی پیدا می شود که روشی است که در آن از یک کاتتر و یک وسیله برای نقشه برداری مسیر الکتریکی قلب استفاده میشود .
پس از اینکه با دارو شما را آرام کردند کاتتری از طریق ورید وارد بدن شما می شود و به سمت قلب هدایت می گردد. با استفاده از امواج رادیوئی با فراکانس بالا پزشکان می توانند مسیری که آریتمی ایجاد میکند را تخریب کنند. هرگاه که آن را شناسائی کردیم کاتتر مخصوصی را نزدیک بافت غیرطبیعی کرده و انرژی را از طریق آن می فرستیم و فقط بافت غیرطبیعی را از بین می بریم بصورتیکه دیگر هیچ فعالیت الکتریکی نداشته باشد .
 – جای گذاری کردن یک باطری دائمی یا شوک قلبی درونی : یک باطری دائمی درون بدن فرد جای گزاری می شود تا ضربان قلب مطمئنی را در زمانیکه ضربان طبیعی قلب پائین است،ایجاد نماید. یک شوک قلبی در بدن افرادی جای گذاری می شود که آریتمیهای بطنی تهدید کننده حیات دارند.
– اطلاعات بیشتر در مورد شوک و باطری : پروسه جای گذاری باطری ها یا شوک ها خیلی مشابه است و حدود دو تا سه ساعت طول می کشد در ابتدا برش کوچکی در قفسه سینه زیر استخوان ترقوه ایجاد می شود تا به یکی از وریدهای بزرگ نیمه های قدامی بدن دست بیابند. سپس یک یا چند سیم به سمت قلب هدایت می شوند وقتی که در مکان مناسب قلب قرار گرفتند به یک ژنراتور متصل می شوند و جیبی زیر پوست ساخته می شود و ژنراتور در آن قرار داده می شود .
برای هر دو پرسه بیمار در تمام شب در بیمارستان نگه داشته می شود و روز بعدی
می تواند به خانه برگرد بیمار در طول یک ماه می تواند فعالیت بدون محدودیتی را شروع کند.

 

 

About these ads

Posted on اوت 2, 2007, in قلب و عروق, کل مطالب, پزشکی به زبان ساده. Bookmark the permalink. 18 دیدگاه.

  1. قلب جزو اندامهایی از بدن می‌باشد که علیرغم تپش و فعالیت مداوم و بی‌وقفه‌اش ، وجودش در بدن احساس نمی‌شود. به عبارت دیگر انسانها در 99% مواقع اصلاً متوجه وجود این عضو در بدن خود نمی‌باشند. هرگاه فرد احساس بکند که قلبش درون قفسه ‌سینه در حال تپش می‌باشد، دچار تپش قلب شده است. پس تپش قلب به معنی آگاهی از ضربان قلب خود است.

    همانگونه که می‌دانید قلب نوعی تلمبه است. خون بوسیله آن در بدن جریان می‌یابد، اما چه تلمبه حیرت‌زایی! قلب در هر تپش تقریبا صد سانتیمتر مکعب خون را در بدن پخش می‌کند. روزانه حدود 10 هزار لیتر خون بوسیله این تلمبه در درون رگهای هدایت می‌شود. در مدت عمر متوسط یک انسان شاید 250 میلیون لیتر خون بوسیله قلب، تلمبه زده شود. طول مدت هر تپش قلب انسان، کمی بیش از هشت‌دهم ثانیه است. بنابراین،‌ قلب روزی صدهزار بار می‌‌تپد و در فاصله هر یک تپش به مدتی برابر زمان یک تپش،‌ به استراحت می‌پردازد. پس قلب روزانه حدود 6 ساعت آرامش دارد.

    این که می‌گوییم «تپش» قلب، مقصودمان بسته و باز شدن آن است؛ یعنی انقباض و انبساط آن. تلمبه قلب در حالت انقباض (بسته شدن) خون را بیرون می‌راند؛ اما در حالت انبساط (باز شدن) خون را به درون قلب می‌کشد. البته گمان نکنید که این کار به سادگی مثلا باز و بسته شدن مچ دست صورت می‌گیرد. خیر؛ بلکه انقباض قلب به ‌صورت نوعی موج از پایین قلب شروع شده، تا به بالای آن حرکت می‌کند.
    احساس تپش قلب
    تپش قلب به صورتهای گوناگون نظیر کوبیدن لرزیدن ، تپیدن و … احساس می‌شود. برخی ذکر می‌کنند که قلبشان هری می‌ریزد یا بعضی می‌گویند که قلبشان چند دقیقه تاپ‌تاپ می‌زند و دوباره به حالت عادی بر می‌گردد. در برخی نیز ضربان قلب همیشه تند است و تپش قلب به صورت دائم احساس می‌شود.

    چه چیز سبب ادامه تپیدن قلب است؟
    آیا انقباض و انبساط آن یک عامل خارجی دارد، یا از درون خود قلب برمی‌آید؟ این مساله یکی از جالب‌ترین پرسش‌ها در زیست شناسی است که در پاسخ آن هنوز بسی ابهام وجود دارد. با این وصف ،‌ اکنون برایتان آزمایشی را تعریف می‌کنم که از صدها سال پیش ،‌ دانشمندان با آن آشنا بوده‌اند. فرض کنید تخم مرغی را حدود 24 ساعت در ماشین جوجه‌کشی حرارت دهیم، حال اگر آن را بشکنیم و با ذره بین به درون آن بنگریم، خواهیم دید که سلولهایی که قرار است بعدا قلب جوجه را تشکیل دهند، از هم‌اکنون می‌تپند. آری ،‌ این یاخته‌ها از هم‌اکنون که هنوز قلبی درست نشده است،‌ تپش را آغاز کرده‌اند! باز فرض کنید این سلولها را برداریم و در یک مدیوم ، یعنی «ماده کشت مخصوص» ، پرورش دهیم. خواهیم دید که قلب رشد می‌کند. پس قلب دارای این ویژگی است که بطور خودکار می‌تواند عمل باز و بسته شدن را انجام دهد. نتیجه آنکه تپیدن دایمی قلب هنوز از معماهای زندگی است!
    علل تپش قلب
    تپش قلب در اکثر موارد نشانه بیماری خاصی نمی‌باشد و جای نگرانی چندانی ندارد. ولی برای بیمار ممکن است این نشانه خیلی خطرناک به نظر برسد. زیرا تصور می‌کند که به دنبال تپش قلب ممکن است توقف قلبی اتفاق بیفتد و قلب از کار بیفتد. همین نگرانی و استرس باعث تحریک قلب شده و تپش قلب فرد تشدید پیدا می‌کند.
    علل روحی و روانی
    تپش قلب به تنهایی نشاندهنده هیچ گروه خاصی از اختلالات نیست و اغلب در واقع اختلال فیزیکی اولیه نبوده، بلکه مشکلی روانی است. گاهی بویژه در بیماران مبتلا به اضطراب ، بیماران از احساس تپش قلب شکایت دارند ولی در بررسیها اختلال ریتمی مشخص نمی‌شود.
    علل فیزیولوژیک یا طبیعی
    حالتهایی هستند که به طور طبیعی باعث تپش قلب می‌شوند. ورزش و فعالیت بدنی شدید می‌تواند باعث ایجاد تپش قلب برای مدت چند دقیقه شود. فردی‌ که‌ بیماری‌ قلبی‌ ندارد ممکن‌ است‌ با ورزش‌ ضربان‌ قلب‌ را به‌ 160 بار دقیقه‌ یا بیشتر برساند که‌ البته‌ این‌ طبیعی‌ است‌ و مشکلی‌ محسوب‌ نمی‌شود. استرس ، هیجان و اضطراب نیز از عوامل شناخته شده تپش قلب به شمار می‌روند. از سوی دیگر مصرف چای غلیظ ، قهوه تلخ و برخی سیگارها ممکن است در فرد تپش قلب ایجاد نمایند.
    علل آریتمی قلبی
    توجه به الگوی تپش قلب و همچنین نبض همزمان ، تشخیص را آسان می‌کند.در تمام حالتهای دیگر تپش قلب بیشتر به صورت تند زدن و شدید زدن قلب خود را نشان می‌داد و ضربان قلب منظم بود. نبض نامنظم در حین حمله تپش قلب تقریبا همیشه دال بر آریتمی است. آریتمی‌های شایعی که منجر به تپش قلب می‌شوند، فیبریلاسیون‌ دهلیزی ‌، انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی تاکیکاردی یا تند ضربانی‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و ‌تند ضربانی‌ سینوسی ‌می‌باشند. ضربانها در تاکیکاردی یا تند ضربانی‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و ‌تند ضربانی‌ سینوسی ‌، سریع و منظم ، در فیبریلاسیون دهلیزی سریع و نامنظم و در انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی بصورت «یک در میان» مشاهده می‌شوند.

    در بعضی مواقع تپش قلب به صورت نابجا و نابهنگام بروز پیدا می‌کند که فرد احساس می‌کند قلبش می‌ریزد یا یک ضربه محکم به دیواره قفسه سینه اصابت می‌کند. اگر فرد در این حالت نبض خود را گرفته باشد متوجه می‌شود که یک نبض خالی زده است. این نوع تپش قلب در اکثر موارد نشانه یکی از شایعترین آریتمی‌های قلبی به نام «انقباض پیش‌رس یا زودهنگام بطنی» یا (PVC) است که اگر تعداد آن از حدی بیشتر شود ممکن است خطرات جدی برای فرد به همراه داشته باشد.
    بیماریهای دیگر و داروها

    * افراد کم خون و پرکاری‌غده تیرویید نیز قلبشان با سرعت و شدت بیشتری می‌تپد. در پرولاپس دریچه میترال نیز که یکی از بیماریهای خوشخیم دریچه میترال قلب می‌باشد، تپش قلب به نسبت شایع می‌باشد و افرادی که این مسئله را دارند، باکمی فعالیت بدنی دچار درد و تپش قلب می‌شوند.

    * مصرف‌ بعضی‌ از مواد و داروها مثل‌ کافئین ‌، کوکایین ‌، افدرین‌ یا سایر داروهای‌ تقویت‌کننده‌ دستگاه‌ سمپاتیک‌ ، دکونژستان‌ها ، داروهای‌ کم‌کننده‌ اشتها ، قهوه‌ زیاد ، کولا و سایر محرکها با یا بدون‌ کافئین ، آمفتامین‌ها و سیگار باعث تپش قلب می‌شوند.

    علائم همراه
    تشخیص بیماری زمینه‌ای عمدتا بر اساس سایر علائم و یافته‌های همراه داده می‌شود. تپش قلب همراه با علائمی مانند سرگیجه ، تنگی نفس ، سرفه‌ ناخودآگاه‌ ، درد قفسه سینه ، غش‌ کردن‌ یا احساس‌ وقوع مرگ‌ یا در زمینه بیماریهای قلبی نیاز به بررسی بیشتر دارد.
    تشخیص علت تپش قلب
    کسی که دچار تپش قلب می‌شود باید در هر حال به پزشک مراجعه نماید. پس از انجام معاینات لازم نوار قلب از بیمار گرفته می‌شود که تا حد زیادی می‌تواند علت تپش قلب را مشخص کند. گاه نیز انجام آزمایشهایی برای تشخیص برخی بیماریهای زمینه‌ای لازم است. در نهایت اگر علت تپش قلب مشخص نشود، دستگاهی به نام هولترمونیتور یا نوار قلب متحرک به فرد متصل می‌شود تا اگر در طول 24 ساعت فرد دچار تپش قلب گردد، نوار قلب در همان حالت از بیمار گرفته شود و نوع آریتمی قلب فرد مشخص شود. علاوه بر هولتر مانیتور ر، می‌توان از تست ورزش استفاده کرد تا پزشک و بیمار اطمینان حاصل کنند که فعالیت شدید ، عامل بوجود آورنده آریتمی خطرناک نیست.
    درمان
    اصول درمان بر درمان آریتمی خاص تشخیص داده شده ، حذف عامل بوجود آورنده (دارو ، تنباکو ، قهوه ، چای و الکل) تشخیص و درمان بیماریهای همراه (پرکاری تیروئید ، افت قند خون ، علائم یائسگی و اضطراب) استوار است. در اکثر موارد با رعایت عادات مناسب زندگی و تغذیه ، پرهیز از استرسها و هیجانات و انجام ندادن فعالیتهای ورزشی نامتناسب ، تپش قلب فرد بهبود می‌یابد.

    به منظور خاتمه دادن آریتمی نابجا ، گاهی مانورهای واگی متعدد توسط پزشک یا توسط فرد آموزش دیده انجام می‌شود که با تحریک عصب واگ باعث برگشت تپش قلب در بعضی از آریتمی‌ها می‌شوند و عبارتند از:

    o ماساژ ناحیه‌ کاروتید گردن‌ (البته‌ منوط‌ به‌ این‌ که‌ روش‌ انجام‌ بدون‌ خطر این‌ تکنیک‌ را فرا گرفته‌ باشید.)
    o نگاه‌ داشتن‌ نفس‌ به‌طور کوتاه‌مدت‌
    o سرفه پی‌در‌پی
    o نیشگون‌ گرفتن‌ از پوست‌ بازو به‌ قدری‌ که‌ باعث‌ درد شود.
    o زدن‌ آب‌ سرد به‌ صورت ‌، فرو بردن‌ سر در آب‌ سرد به‌ مدت‌ کوتاه‌ ، یا دوش‌ سرد بطوری‌ که‌ آب‌ سرد روی‌ سر بریزد.
    o در بینی‌ و دهان‌ خود را بگیرید و سعی‌ کنید به‌ ملایمت‌ هوا را از بینی‌ خارج‌ کنید بطوری‌ که‌ احساس‌ کنید پرده‌های‌ گوش‌ به‌ سمت‌ بیرون‌ حرکت‌ می‌کنند.

    درمان دارویی

    * در مواردی‌ که‌ حمله‌ تند ضربانی‌ تکرار می‌شود، امکان‌ دارد یک‌ یا چند دارو برای‌ کنترل‌ ضربان‌ قلب‌ تجویز شوند. در مواردی که تپش قلب در اثر آریتمهای قلبی ایجاد شده باشد، داروهایی مانند دیگوکسین ، کینیدین‌ ، مسدودکننده‌های‌ کانال‌ کلسیم ‌، پروکاینامید ، و داروهای ضد‌ بتا آدرنرژیک‌ تجویز می‌شوند. در آریتمی‌ها اگر ضربان‌ قلب‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ باز گردانده‌ نشود، امکان‌ دارد نارسایی‌ احتقانی‌ قلب ، حمله‌ قلبی ‌، یا ایست‌ قلبی ، که‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر می‌اندازند، رخ‌ دهند.

    * گاهی نیز لازم می‌شود که برای تنظیم ضربان قلب ، دستگاهی به نام ضربانساز قلب (Pace maker) در قلب بیمار جاسازی شود تا در مواقع ضروری ضربان قلب بیمار را تنظیم نماید.
    * ندرتاً استفاده‌ از شوک‌ الکتریکی‌ کنترل‌ شده‌ لازم م

    • Dr. Serdar دکتر سردار

      به اطلاع کاربران گرامی میرساند : نظرات از جانب من در کامنتها تنها با عنوان Dr. Serdar دکتر سردار اعتبار دارند .

  2. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    ذرات دوده مانند معلق در محدوده دید چه علتی داره؟ آیا خطرناکه؟ آیا نیاز به مراجعه سریع به چشم پزشک داره؟

    به این ذرات «مگس پران» گفته میشود و علت آن مواردی مثل ضربه، التهابات چشمی، عفونت های چشمی و یا جراحی های چشم میباشد ولی شایعتر از همه موارد فوق علل ناشناخته هستند مگس پران به خودی خود برای چشم خطرناک نیست ولی به هر حال معاینه چشم پزشکی لازم است.
    حتما اگر مقدار مگس پران ها بطور ناگهانی زیاد شدند یا کاهش ناگهانی دید رخ داد فورا به چشم پزشک مراجعه کنید.

  3. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    سلام
    آیا افتادگی پلک فوقانی در حد یک تا دو میلی متر می تونه به مرور سبب ضعف بینایی بشه؟
    و آیا عمل جراحی رفع این عیب موفق آمیز خواهد بود؟ در صورت مثبت بودن چه سنی بهترین زمان برای جراحیست؟
    با توجه به این که بیمار تا اینک که یازده ساله است هر سال توسط متخصص چشم پزشک معاینه شده و به جز آستیگماتیسم جزئی که حتی نیاز به عینک نیز نداشته است موردی مشاهده نشده

    پاسخ:
    افتادگی پلک تا حد 2 میلی متر معمولا مشکلی برای شخص ایجاد نمیکند و در این حد نیاز به عمل جراحی نمیباشد.
    در کودکان بطور کلی عمل جراحی افتادگی پلک صورت نمیگیرد مگر اینکه افتادگی پلک باعث افت دید کودک گردد که در این حال نیاز به عمل جراحی دارد در هر سنی که اتفاق افتاده باشد، و در غیر این صورت عمل ترمیمی افتادگی پلک در سنین بعد از بلوغ حدود 18 سالگی و به منظور زیبایی انجام میگردد.
    در هر حال هر نوع افتادگی پلک تا 2 میلی متر نیاز به جراحی ندارد.

  4. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    من مشکل لاغری مفرط دارم BMI = 15 و می خواهم بدانم که دلیل آن چه می تواند باشد ؟ یک آزمایش هم داده ام که مربوط به تیروئید و قند و فشار خون می شد ، اما همه نرمال بود . نتایج آن را هم می نویسم : T3(RIA) = 1.6 T4(RIA) = 9.4 T3(Uptake) = 30 FTI = 2.82 TSH(RIA) = 2.6 (۰۴

    در مورد لاغري اولين سئوال اين است كه آيا لاغري از ابتدا بوده است و يا اخيرا ً ايجاد شده است .در مورد لاغري از ابتدا كمتربيماري مطرح بوده و با مراجعه به متخصصين تغذيه و رژيم غذايي مناسب ميتوان به وزن مطلوب رسيد .
    ولي در صورت حادث شدن لاغري اخير علاوه بر آزمايش قند خون و تست هاي تيروئيد ي نياز به بررسي هاي بسيار ديگري مي باشد كه براي اين منظور بهتر است به پزشك متخصص مراجعه شود .

  5. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    با سلام تشکر و خسته نباشید. زنی 24 ساله هستم. هفته گذشته به طور ناگهانی دچار افت فشار خون ، تب، سرگیجه و حالت تهوع شدید شدم با مراجعه به پزشک تشخیص دادند که ممکن است نوعی ویروس باشد. بعد از سه روز این حالات از بین رفت و ظاهرا خوب شدم. اما حالت تهوع خیلی اذیتم می کند.گاهی اوقات هم سرم کمی سنگین و گیج می شود و یا به شدت لرز می کنم.می خواستم خواهش کنم به هم اطلاع بدهید ممکن چه بیماری باشد و با توجه به اینکه هیچ علایم دیگری جز این ها را ندارم آیا ممکن است نشانه بارداری باشد؟ بی نهایت از لطف شما سپاسگذارم.

    بر اساس شروع و ختم علائم محتمل ترين تشخيص همان عفونتهاي ويروسي مي باشد و علائم بعدي آن احتمالا مربوط به دوران نقاهت پس از اين نوع عفونت مي باشد كه خود بخود خواهد شد البته در صورت باقي ماندن علائم حتما بايد به پزشك مراجعه شود .
    در مورد سئوال در مورد حاملگي ، علائم ذكر شده به دليل بارداري نمي باشد ولي در صورت تاخير عادت ماهانه حتما نياز به انجام آزمايش مي باشد .

  6. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    در مورد بيماري ام اس اطلاعات خيلي زياد ودقيق مي خواهم ؟ زيرا دوست بسيار خوب و صميميم مشكوك به اين بيماري مي باشد و من نمي دانم چگونه بايد با او و اين موضوع برخورد كنم ؟ آيا اميد به زندگي نرمال مي تواند داشته باشد ؟

    MS يك بيماري مزمن مغزي است كه سرعت هدايت امواج مغزي بعلت آسيب غلاف عصبي كند مي شود و اين بيماري مزمن و صعب العلاج است و بتدريج بطور متوسط در طي 10 سال ( طبق آماركتاب هاي موجود) بيماران زمينگير مي شوند البته موارد طولاني تر تا 40-30 سال و موارد كوتاهتر ارثي 2 سال هم داريم ولي عدد 10 متوسط آن مي باشد بيماري واگير نمي باشد .

  7. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    درمورد بيماري ام اس توضيحات بيشتري مي خواهم . مثلا اينكه آيا دختر 18 ساله مبتلا به ام اس مي تواند ازدواج كند ؟ آيا مي تواند به يك زندگي خوب و شاد اميدوار باشد ؟

    از نظر اينجانب در صورت مطلع شدن از بيماري MS از دوست يا نامزد خود توصيه مي شود كه ازدواج را با مشورت با متخصص مغز و اعصاب و با آگاهي كامل وآشنايي با عوارض بيماري و مشورت كامل با خانواده انجام دهيد .
    در مورد زندگي خوب و شاد ، در درجه اول اميد و توكل به خداوند داشته باشد زيرا در خيلي از موارد علم پزشكي پاسخي قطعي ندارد و شايد هم در آينده درمان قطعي آن پيدا شود ولي در حال حاضر درمان قطعي ندارد وبيماري پيشرونده است

  8. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    با سلام
    من مدتي است در پلك پايين چشمم چند فرورفتگي ايجاد شده است. به پزشك هم مراجعه كرده‌ام و علت را بسته شدن مجاري اشكي تشخيص داده كه در اثر استرس به وجود مي‌آيد. ولي به گفته پزشك قابل درمان نيست و با داشتن استرس دوباره باز مي‌گردد. ولي قبلاً كه دچار اين مشكل شدم با مراجعه به همين پزشك درمان شد و تا چند سالي مشكلي نداشتم.
    ميخواستم بدونم آيا درمان قطعي وجود دارد يا خير؟
    آيا شما در تهران متخصص چشم پزشكي خوب هم مي‌شناسيد؟ اگر مي‌شناسيد به من معرفي كنيد.
    ممنون از شما

    دو نكته در اينجا لازمه كه گفته بشه: يكي اينكه علت انسداد مجاري اشكي استرس نيست و دوم اينكه انسداد مجاري اشكي كاملا قابل درمان است.
    بله رفع و درمان انسداد مجاري اشك از طريق عمل جراحي و دارو امكان پذير است و در صورت موفقيت درمان انسداد مجاري برنمي گردد.

  9. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    سلام
    من در 7 سالگی توکسو گرفتم که باعث شد نقطه مرکزی چشم چپم کور شود و دید ان به 1 از 10 کاهش یابد چشم راستم هم 2 سال بعد گرفت که درمانش کردم
    الان 22 سالمه ایا از سربازی معاف میشوم؟؟؟؟؟

    با توجه به كاهش ديد و تاثير روي ميزان ديد كه زياد هم هست احتمال معاف شدن هست ولي از اونجايي كه در مورد قوانين نظام وظيفه و معافيت اطلاعات دقيقي نداريم نميتونيم پاسخ قطعي به شما بديم بهتره براي گرفتن جواب قطعي به حوزه نظام وظيفه مراجعه كنيد و قطعا اونجا به شما پاسخ صحيح و مطمئن خواهند داد.

  10. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    سلام. پسر من سه ماه دارد و گاهی اوقات با چشمش چشمک می زند. اکثرا با چشم چپ و تعداد آن در روز به 6 بار هم می رسد. می خواستم بدانم این عدم تقارن بین دو چشم در سن پسرم چگونه است؟

    توضیحات: الان حدود یک هفته است که ما متوجه چشمک زدنش شده ایم و دو روز است که تعداد آن بیشتر و بعضی اوقات چندین چشمک با فواصل کم می زند. در ابتدا تنها ماهیچه پایین به طرف بالا کشیده می شد اما الان کاملا چشمش را سریع باز و بسته می کند. یک بار هم اینکار را با چشم راستش کرده که من دیده ام.

    با سلام.
    دوست عزيز با توجه به اينكه فرزند شما 3 ماه دارد بعيد است كه مشكل خاصي باشه و به احتمال زياد با گذشت زمان بهبود پيدا خواهد كرد ولي بهتره كه جهت معاينه به يك متخصص چشم پزشكي مراجعه كنيد.

  11. پرسش پاسخ کوتاه پزشکی

    سلام
    من مجموع ضعیفی و آستیگمات چشمام 8/25هست.توی نظام وظیفه بهم گفتن بالای 8(دیپلم)معافه و منم مشکلی ندارم.اما از یکی از کارمندای اونجا(و چند نفر دیگه)شنیدم که موقع معاینه پزشکای نظام وظیفه قطره ای داخل چشم میریزن که شماره چشمو 1نمره کمتر نشون میده و با این حساب منو معاف نمیکنن
    حالا میخوام بدونم این قطره چیه و آیا واقعا شماره چشمو کمتر نشون میده؟
    آیا راه حلی واسه ضعیف تر شدن چشم ظرف مدت 1ماه هست؟(البته به اندازه ی 1نمره)

    با سلام خدمت شما دوست گرامي، خوب البته قطره هايي هم هست كه با استفاده از اين قطره هاي تا حدودي ميزان ديد كاهش پيدا ميكنه ولي خوب همونطور كه خودتون هم ميدونيد در عوض قطره هايي هم هست كه عكس اين عمل رو نشون ميده يعني در واقع اون قطره اي كه شما ميگيد در چشم ميريزن براي اين هست كه اگر شخص از چنين قطره هايي استفاده كرده باشه اثر آن برگرده و نمره واقعي چشم نشون داده بشه. و در كل ميشه گفت كه خير راه اصولي براي اين كار وجود نداره.

  12. با سلام من 15 سالمه من هر روز دوجاره تپش قلب تند میشوم جه کار کنم

  13. پيمان متفكري

    من دو سه روزه تپش قلب گرفتم 26 سال دارم تو قلبم كمي سنگيني حس ميگنم ضربان عادي فشار عادي و نوار قلبم هم عادي هستش به 183 سانت و 82 كيلو هم هستم به نظرت آزمايش خون بايد بدم يا اكو برم چون مي گن نوار قلب خيلي فايده نداره در 70 درصد روز با پرانول 10 كه مي خورم سنگيني رو حس مي كنم پياده روي هم مي كنم خوب ميشه حالم وقتي مي ايستم يا رو صندلي رو به جلو خم ميشم بدتر ميشم نفس بيشتريميكشم خوب ميشه اكو برم يا نه همش قلبمو حس ميكنم كه آروم نداره سرم هم يه جوريه خالي و سبك خيلي كم ميشه چي كار كنم

  14. چند وقتی میشه که دست چپم خیلی درد میکنه میشه گفت درد متناوب از مچم تا کتفم میاد یعنی اول مچم درد میکنه بعد به آرنجم میرسه و بعد به کتفم. نفسم تنگ میشه نه اینکه خیلی خست نفس بکشم نه ولی راحت هم نمی تونم.
    تقریباً 2 سال پیش به دکتر مراجع کردم سابقه بیماری قلبی هم در خانواده داریم. دکتر بخاطر سنم کمم که اون موقع 23 سال سن داشتم بهم دارویی نداد ولی گفت که از طریق رژیم می تونم به کنترلش کنم. الان هم 164 قدم و 71 وزنم هست. نمی دونم چی کار باید بکنم دردش کلافم می کنه ولی از رفتن به درد وحشت دارم.
    ممنون میشم کمکم کنید

  15. سلام
    نزدیک به دو ماه پیش تا نیمه های شب دچار کم خوابی شده بودم و به محض خوابیدن انگارچیزی نفسم را در قفسه سینه می گرفت و من یهو از خواب بیدار می شدم. همان موقع به بیمارستان رفتماز من نوارقلب گرفتند و مشکل خاصی نبود و کمی تپش قلب داشتم. به هر حال این مسأله ادامه داشت تا پیش یک متخصص قلب رفتم ابتدا عکس رادیولوژی و بعد با مشکوک بودن و پرسیدن از اینکه سیگاری هستی یا مشروب می خوری کار به اکو رسید در اکو یکی از دریچه ها 40% نشان میداد که به آنژیو هم رسید اما در آنژیو هیچ مشکلی نبود دکتر گفته بود که سه عامل ممکن است باشد یکی کم کاری دریچه قلب – دوم گرفتگی رگ و سوم شاید به خاطر یک ویروس باشد. مدتی گذشت باز هم همان حالت اولی به من دست داد اینبار پیش یکی از پزشکان قلب که آشنا بود رفتم ایشان به طور کامل مرا اکو کردند و گفتند اصلاً مشکلی نیست و دریچه ها همگی نرمال هستند. باز هم داستان ادامه داشت پیش متخصص داخلی رفتم گفت چیزی نیست و کاملاً سالمی اما به خاطر اسرار و نگرانی های من آندوسکوپی هم شدم و باز هم مشکلی نبود و معده و .. سالم بودند. اما من همچنان احساس تپش دارم در بعضی اوقات و وضعیت گوارشیم خوب نیست هر از گاهی کف دست و پایم کمی مرطوب می شودو دچار اضطراب می شوم . شبها بدخواب هستم و تا نیمه های شب بیدار می مانم. موردی که همچنان مانده احساس گرفتگی عضله یا … در قسمت بالای قفسه سینه و جایی که گردن به آن متصل می شود است و مقداری هم قسمت پایین گردنم هم گرفته است. در رانندگی بخصوص وقتی کمربند می بندم احساس گرفتگی عضله و نفس دارم. قبلاً موتور داشتم ور گرمای بوشهر هم خیلی اذیت شدم. شبها یکدفعه از خواب می پرم . تعداد دستشویی ها زیاد است و بیشتر ادرار و کمی هم تقریباً اسهال – اشتهایم کم شده و بی میل شدم. زیادی نگران خودم شدم و به فکر فرو می روم در کل نمی دانم چه کار کنم.

  16. سلام آرش هستم 34 ساله از بوشهر
    نزدیک به دو ماه پیش تا نیمه های شب دچار کم خوابی شده بودم و به محض خوابیدن انگارچیزی نفسم را در قفسه سینه می گرفت و من یهو از خواب بیدار می شدم. همان موقع به بیمارستان رفتماز من نوارقلب گرفتند و مشکل خاصی نبود و کمی تپش قلب داشتم. به هر حال این مسأله ادامه داشت تا پیش یک متخصص قلب رفتم ابتدا عکس رادیولوژی و بعد با مشکوک بودن و پرسیدن از اینکه سیگاری هستی یا مشروب می خوری کار به اکو رسید در اکو یکی از دریچه ها 40% نشان میداد که به آنژیو هم رسید اما در آنژیو هیچ مشکلی نبود دکتر گفته بود که سه عامل ممکن است باشد یکی کم کاری دریچه قلب – دوم گرفتگی رگ و سوم شاید به خاطر یک ویروس باشد. مدتی گذشت باز هم همان حالت اولی به من دست داد اینبار پیش یکی از پزشکان قلب که آشنا بود رفتم ایشان به طور کامل مرا اکو کردند و گفتند اصلاً مشکلی نیست و دریچه ها همگی نرمال هستند. باز هم داستان ادامه داشت پیش متخصص داخلی رفتم گفت چیزی نیست و کاملاً سالمی اما به خاطر اسرار و نگرانی های من آندوسکوپی هم شدم و باز هم مشکلی نبود و معده و .. سالم بودند. اما من همچنان احساس تپش دارم در بعضی اوقات و وضعیت گوارشیم خوب نیست هر از گاهی کف دست و پایم کمی مرطوب می شودو دچار اضطراب می شوم . شبها بدخواب هستم و تا نیمه های شب بیدار می مانم. موردی که همچنان مانده احساس گرفتگی عضله یا … در قسمت بالای قفسه سینه و جایی که گردن به آن متصل می شود است و مقداری هم قسمت پایین گردنم هم گرفته است. در رانندگی بخصوص وقتی کمربند می بندم احساس گرفتگی عضله و نفس دارم. قبلاً موتور داشتم ور گرمای بوشهر هم خیلی اذیت شدم. شبها یکدفعه از خواب می پرم . تعداد دستشویی ها زیاد است و بیشتر ادرار و کمی هم تقریباً اسهال – اشتهایم کم شده و بی میل شدم. زیادی نگران خودم شدم و به فکر فرو می روم در کل نمی دانم چه کار کنم.

  1. بازتاب: انواع اختلال عملکرد مقاربتی در مردان و طرق معالجه « Dr. Serdar دکتر سردار

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

دنبال‌کردن

هر نوشتهٔ تازه‌ای را در نامه‌دان خود دریافت نمایید.

به 75 مشترک دیگر بپیوندید

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: